1 Jaar mediteren!

'n Tussendoortje,

Vandaag (zaterdag 20 april) heb ik een klein innerlijk feestje...zoals de titel van dit bericht al verraadt, begon ik precies een jaar geleden met mediteren. Sindsdien heb ik niet een keer overgeslagen. Zijn er dingen veranderd in dat jaar of is alles hetzelfde gebleven? Daarover dit bericht.Voor sommigen misschien niet interessant...dan maar een keer overslaan...of er overheen vliegen.

Mediteren...een trap naar de hemel?

Allereerst heersen er allerlei uiteenlopende ideeën over mediteren onder zowel mensen die het nog nooit van ze leven gedaan hebben als ook onder de mediterenden zelf. Mensen die nog nooit gemediteerd hebben denken vaak dat mediteren bidden is en dat je je tot een god richt. Mediteren is ontstaan in de tijd van Boeddha en hij was geen god, maar een mens net zoals wij. Een ander denkt dat je er lenig voor moet zijn omdat je jezelf al zittend in de knoop moet leggen. Sommigen denken dat je in een toestand van niks denken (een soort halfslaap) moet verkeren en weer anderen vermoeden dat je je met oneindig moet concentreren op object als een kaars of een punt op de muur.

Boeddha mediteert onder de bodhi-boom, zoon 2500 jaar geleden

Veel beginners haken af omdat ze met hooggespannen verwachtingen gaan zitten wachten op iets wonderbaarlijks. Ze weten niet precies wat, maar het moet iets fantastisch zijn. Een soort innerlijk vuurwerk met duizenden kleuren of een openbaring die je leven 100% verandert. Ze kunnen zich niet concentreren, beginnen zich te vervelen, hun lijf begint pijn te doen of ze vallen in slaap. Er is niks verandert, ze zijn teleurgesteld en gooien na 3 keer een half uurtje in kleermakerszit doorgebracht te hebben de spreekwoordelijke handdoek in de ring en klagen dat het nonsens is. Jammer van de geïnvesteerde 90 minuten!

Verwacht geen vuurwerkspektakel!

Mediteren is echter geen wonder, net zoals een uurtje fitnessen 3 keer per week je nog geen gespierde kleerkast maakt. Mediteren vergt geduld (tijd), discipline (doorzettingsvermogen) en zelfs een portie moed. Er zullen zaken aan de oppervlakte komen die je niet bevallen en daar moet je je mentaal op voorbereiden. Je word geconfronteerd met inzichten over jezelf die je liever niet zou zien en die je je in het dagelijks leven niet bewust realiseert. Je krijgt te maken met angsten, dipjes, concentratieproblemen en ergernissen en alsof dat nog niet genoeg is...de ellende van het stilzitten met alle pijntjes en ongemakken van dien. Het is namelijk erg belangrijk om tijdens je meditatiesessie niet te bewegen, dat maakt het hele effect van de meditatie ongedaan en ben je weer terug bij af...best moeilijk dus.

Meditatie d.m.v. concentratie op kaarsvlam

Zoals ik al zei zijn er vele tradities en gebruiken omtrent mediteren. Zo is er het mediteren met sterke concentratie (fixatie) op een object, vaak zelfs met je ogen open. Er zijn meditaties waar je jezelf forceert om aan niks te denken...pfff, waar denk je aan als iemand je zegt dat je niet aan roze olifantjes moet denken...juist ja! Mediteren op mantra's (soort gehum met, zoals het alom bekende "Ohm"), meditaties van 5 à 6 uur aan een stuk op een rots of wat je maar wilt verzinnen. Elk zijn ongetwijfeld door elke vorm wel gewenste effecten te bereiken, doch ik hou het op een simpele (gemakkelijker gezegd dan gedaan) methode...heden ten dage mindfulness genaamd. Oosterse filosofie in een westers jasje gestoken.

Bij mindfulness begin je bij de basis. Zorg dat je wakker bent, neem eerst een douche of doe wat oefeningen. Wacht met ontbijt of als je het later op de dag doet, ongeveer 2 uur na de maaltijd...dan is je hoofd helderder en voelt je lichaam lichter. Draag kleding die comfortabel en losjes zit (géén ceintuurs, gespen, etc...) en nergens knelt. Maak bijvoorbeeld de knoop en eventueel rits van je broek gewoon los. Liefst op blote voeten en als dat te koud is (hier nooit last van) een paar slobbersokken. Je gaat zitten in een gemakkelijke lotushouding, bij ons bekend als de kleermakerszit. Hoe leniger en gevorderder je word, des te comfortabeler (beide zolen wijzen naar boven) je zit. Je kunt zelfs op een stoel gaan zitten als je geen comfortabele zit kunt vinden.

Diverse mogelijke meditatie houdingen

Zit op een stevig kussen dat zo'n 10 centimeter dik is in belastte toestand. Ik gebruik er één voor onder mijn bibs (soms zelfs 2) en een kleintje voor mijn enkels. Dan is het zaak om je rug recht te houden. Niet gespannen maar je ruggenwervels recht op elkaar houden (schouders naar achteren), als een stapel munten. Hierdoor blijft energie door je lichaam stromen, anders dreig je halverwege je meditatie in slaap te vallen of je begint te dagdromen. Verzeker je er in elk geval van dat je nergens tegenaan gaat leunen, steun op je eigen lichaam. Als je op een stoel zit, ga dan naar voren zitten (knieën in en rechte hoek), weg van de leuning.

Rug recht

Vervolgens laat je je armen ontspannen op de binnenkant van je dijen rusten en kun je eventueel je ene hand op je andere leggen en je duimen tegen elkaar laten rusten, zo kunnen de energieën in je lichaam vrijelijk stromen. Je sluit je ogen (je kunt ze zelfs 'n beetje open houden, maar pas op dit kan afleiden) en ademt 3 keer diep in en uit, zodat je energie opwekt. In slaap vallen tijdens meditatie betekent dus dat er ergens iets niet goed verloopt. Daarna richt je je aandacht op je ademhaling en in het bijzonder op het punt waar je de adem je lichaam voelt uitstromen en inkomen, bij veel mensen tegen de binnenkant neusvleugel of (afhankelijk van de vorm van je neus) zelfs je bovenlip. Richt je aandacht op het gevoeligste punt en volg dan je adem in...en weer uit. Je merkt op dat er een soort stilte valt aan het einde van de inademing, maar ook aan het einde van de uitademing. Als je vaker mediteert worden deze stiltes steeds langer. In deze stiltes is er geen verleden en geen toekomst, alleen maar NU! Beïnvloed de adem niet, maak hem niet langer of korter...volg slechts, dat is je concentratiepunt.

Veel gebruikte vingerhouding

Ik doe het zo!

Nu komt het vervelende aan mediteren waar elke beoefenaar mee te maken krijgt...GEDACHTEN! Zoals ik al zei is het haast onmogelijk om aan NIKS te denken. Zodra je een paar keer je adem gevolgd hebt...floep; "shit, de boeken van de bieb zijn te laat", "wat zal ik vanavond es koken" of "de afwas staat nog in de wasbak"...komen de eerste gedachten alweer aangevlogen. Zodra je het opmerkt lijdt je je gedachten langzaam terug naar je ademhaling. Als hulpmiddel kun je in gedachten het aantal ademhalingen (in 1, uit 1...in 2, uit 2, etc.) tellen tot maximaal 5. Fixeer je daarbij niet teveel op het tellen. En ja hoor...daar zijn ze weer; "Vanavond naar de bios, ik vraag me af of die film echt zo goed is", "Als ik nu niet naar de uitverkoop ga, zijn alle leuke truitjes straks weg" en "Hoe lang zit ik nu al te mediteren"...wederom...TERUG naar je ademhaling met die aandacht.

Aan niks denken...jaa duh!!!

Het lijkt wel alsof er honderden gedachten liggen wachten om je te verrassen en dat is ook zo. We realiseren ons vaak niet hoeveel gedachten we per dag, uur, zelfs per minuut afratelen en in een categorie (goed of slecht, nu of straks, ja of nee) plaatsen. De 2e en 3e maand van mijn meditatie waren het beste. Ik mediteerde bijna een uur per dag en bleef heel aandachtig bij mijn adem. Daarna kwam het geheel in een lange dip, waar ik nu nog steeds niet uit ben. Ik was verward. Ik herlas het boek waar alles mee begon, want door alle boeken die ik erna had gelezen, was mijn techniek wat vermengd geraakt en wist soms niet zo goed meer waar te beginnen. Dit is volgens deskundigen een normaal fenomeen waar alle beginners mee te maken krijgen en met volharden kom je over deze fase heen. Ga ik zeker doen!

Meditatie-dipje

In meditatie word dit op en neer springen van gedachten "monkey brain" genoemd. Als je maar lang genoeg volhoud en steeds weer terug naar je ademhaling gaat, dan worden de pauzes tussen die gedachtes steeds langer...en dat is waar het om draait. In het begin wil je die gedachtes in een hokje stoppen en een beoordeling meegeven of wegjagen en verbannen, maar dat werkt juist averechts en weerhoudt je van de feitelijke meditatie. Als je lang genoeg je concentratie op je ademhaling gelegd hebt en het ontspannen gevoel de overhand neemt, zullen gedachtes opnieuw wederkeren...en daar begint het uiteindelijke mediteren.

Monkey-brain?!

In deze relaxte toestand ga je de opkomende gedachten mindfull (met volledige aandacht, bewust) bekijken, echter zonder er een oordeel aan te geven of een plaatje op te plakken. Laat de gedachte zijn zoals ze is, of ze nu prettig of onbehaaglijk is, het doet er niet toe. Observeer enkel de gedachte voor wat ze is, totdat ze vanzelf verdwijnt en er weer een nieuwe opkomt. Dit komen en gaan van gedachten ongeacht hun wenselijkheid te beoordelen, geeft je inzicht in je onbewuste patronen en met veel discipline en geduld ga je uiteindelijk inzien hoe je als mens vaak door je eigen aangeleerde conditionering (en ego) steeds dezelfde (onbewuste) keuzes maakt en worstelt met zaken zonder dat het nodig is. Als je jezelf via meditatie bewust kunt maken van deze patronen en bij een volgende gelegenheid een overwogen keuze maakt, zie je dat je zelf het heft (je leven) in handen kunt nemen zonder je door bijzaken te laten afleiden.

Rust en balans vinden...het ultieme meditatiedoel

Dat is niet altijd leuk. Zo ga je bijvoorbeeld ook zien wat voor klootzak je soms wel niet bent voor anderen. Of dat je jezelf juist buitensluit omdat je dat altijd hebt gedaan en als kind hebt geleerd te wachten tot iedereen zijn beurt heeft gehad...dan kom jij. Je ziet jezelf snoepen als je je ongemakkelijk voelt of verdrietig bent en kookt van woede als de afwas wéér in de wasbak staat omdat je vind dat alles opgeruimd moet zijn. Meditatie houd je een grote spiegel voor en dat is tevens het grootste struikelblok voor elke beginner. Voor het eerst in mijn leven heb ik een discipline zo lang (dagelijks) volgehouden en heb ik in een jaar tijd zoveel keuzes bewust gemaakt die nog steeds overeind staan.

Doorzetten...dan komt het wel goed!

Buiten mezelf zie ik anderen nu ook als een nog belangrijker deel van mezelf. Zo studeer ik bijvoorbeeld dagelijks (kinderpsychologie- en pedagogie) om nog meer inzicht te krijgen in de gedragingen van kinderen. Ik observeer ze, laat ze hun gang gaan (soms betekent dat dat ik onverwachts een klap krijg) en zie de oorzaken van hun frustratie. Hierdoor weet ik ook dat ik bijvoorbeeld voor mijn eigen geestelijke welzijn niet meer al te lang op de kleuterschool waar ik nu werk moet blijven. De werkwijzen en pedagogische methoden daar druisen volledig in tegen mijn gevoel en met alles wat ik al geprobeerd heb weet ik dat ik er weinig verandering kan doorvoeren. Ondanks dat is de tijd die ik er nog zal doorbrengen een goede praktijkervaring. Het gevoel dat ik naar anderen toe altijd al heb gehad is mede door mijn meditaties ook alleen maar sterker geworden. Ik weet nu zeker dat ik nooit carrière zou kunnen maken die puur op inkomen berust. Alhoewel ik me realiseer dat je zonder geld in de huidige maatschappij niet kunt leven, kan ik me niet onttrekken aan het feit dat ik met mijn daden, betaald of onbetaald, iets voor mensen wil betekenen door er mijn gevoel in te steken.

Meditatie heeft me innerlijk en uiterlijk een stuk rustiger gemaakt. Zo kan ik me nog steeds druk maken in het verkeer en om rommel in huis, maar ik roep mezelf vaak al halverwege mijn negatieve gedachtes en uiting hiervan terug en overdenk me het nut hiervan, waarna ik steeds weer tot de conclusie kom dat het verspeelde energie is. Het grootste voorbeeld van de kalmerende werking van mijn meditaties ondervond ik toen ik te horen kreeg dat mijn 4 jaar jongere broer Danny longkanker had. Mijn emoties waren er niet minder om en ook mijn ongerustheid en onrustige geest, zorgden ervoor dat ik behoorlijk slecht sliep. Desondanks hield ik moed en mijn heldere visie op het hele proces hield me op de been en maakte me sterk, vooral tijdens de overzeese gesprekken met familie. Ik voelde een ongekende kracht die me dreef om door te gaan en niet bij de pakken neer te zetten.

Mindfullness sterkt je geest

Ik zette mijn eigen doelen verder door en probeerde op afstand een steun voor mijn familie te zijn. In andere tijden zou ik bij de pakken hebben neergezeten en terug naar Nederland zijn gegaan, zonder enkel doel voor mezelf voor ogen. Ik wist dat ik dat niet kon doen en dat ik dat ook anderen verschuldigd was. Niemand zou beter zijn geworden van de onbewuste keuze en daarom nam ik de bewuste; in Cambodja blijven. Ik heb dit uitvoerig ten opzichte van Danny geuit en achteraf bleek dit geen loze keuze. Danny is "schoon" verklaard en ziet ook zijn leven nu met heel andere ogen. Mij heeft het ook verandert, in de optiek dat je met medelijden niemand redt. Medeleven en mededogen werken veel beter. We hebben alleen nu, gister is voorbij en daar kunnen we nog lang onnodig spijt van hebben, net zoals het weinig zin heeft om te gaan bedenken wat ik zal gaan doen als ik 65 ben...mocht ik dat halen. Als je dat wilt begrijpen...zul je moeten gaan mediteren. Buiten dat kijk ik uit naar onze lang uitgestelde omhelzing komende december, het zal me zeker niet onbewogen laten.

Alles wat je hebt is NU!

De bewuste keuzes die ik binnen een maand na de start maakte, kostten nog behoorlijk wat moeite. Eerst hield ik op met alcohol consumeren en een aantal weken later gaf ik de brui aan het eten van vlees. Niet via een gebruiksaanwijzing voor vegetariërs of de AA, maar op mijn manier. Ik kies om geen vlees te eten en ik kies ervoor om alcoholvrij te leven, ik leg het mezelf niet op! Zie je verschil? Nee?...Pech voor jou! Allereerst heb ik na die laatste pullen bier in mei 2012 nog 3 keer iets gedronken. En alle 3 die keren viel het slecht...en het was geen gevoel van zondigen, het voelde lichamelijk bagger!

Toen ik met vlees ophield, was dat ook in Cambodja voor veel mensen moeilijk te begrijpen. Er zijn in Cambodja maar weinig families die vegetarisch eten. Hooguit Chinese families die dat uit geloofsovertuiging doen, daar trek ik nu handig profijt van...het eten in die restaurants is heerlijk en goedkoop! Zo loop ik geregeld naar de buren, die een vegetarische toko runnen. Als ik uitgenodigd word door een Cambodjaanse familie ben ik ook echt de rotste niet. Ik sla deze gastvrijheid soms beleefd af, maar maak er geen regel van. Wel laat ik het vlees erin zitten als ik besluit om aan te schuiven, schep alleen de bouillon uit de soep of pik de groente uit een gerecht...zeg er netjes bij dat ik geen vlees eet. Maar als ik de keuze heb (en dat is momenteel in meer dan 95% van de gevallen) is het puur vegetarisch wat ik kook en koop...omdat ik het wil. En als ik eens niet wil bepaal ik dat zelf...dus je bent gewaarschuwd als ik in december kom. Kan zomaar zijn dat ik mijn eigen voer in tupperware-bakjes meebreng.

Weest gegroet!

Back to basics, snotteren in de hitte!

Hey Everybody,

Weer wat nieuwtjes uit het Cambodjaanse land, na een stilte mijnerzijds van ruim 2 weken;

2 Weken geleden waren we opnieuw door de ouders van Dara uitgenodigd, ditmaal om naar het geboorteplek van Dara's vader te gaan, Koh Sutin. Het is een klein eiland midden in de Mekong rivier. Met een gehuurd busje vertrokken we met z'n 10en (zussen en broers van Dara's vader) op zaterdagochtend richting "Kampong Cham" (provincie en tevens het gelijknamige stadje), voor de oversteek naar het eiland. We waren amper onderweg of onze chauffeur maakte een noodstop om te voorkomen dat hij een motorrijder zou overrijden die zojuist gesneden werd door een auto. Een jeep knalde achterop ons busje. De veroorzaker scheurde er vandoor terwijl de motorrijder overeind werd geholpen door toegesnelde omstanders.

Ons busje

De RCAF-jeep

 De chauffeur van de jeep begon meteen te etteren...we hadden niet zo abrupt moeten stoppen. Met andere woorden; we hadden die motorrijder moeten overrijden! De jeep droeg een "RCAF" kenteken, onderdeel van het Cambodjaanse leger. Overal ter wereld weten mensen dat degene die op zijn voorganger botst, schuld is, hier gaat het blijkbaar anders. Zo ging het gekibbel ruim een uur lang door, totdat een volgend voertuig van RCAF het team kwam versterken. Uiteindelijk besloot deze "hogere" pief, dat we onze reis mochten vervolgen. De motorrijder werd genegeerd en verbouwereerd achter gelaten met zijn schade aan lijf, leden...en motor. Zo ligt het lot van de Cambodjanen veelal in handen van de corrupte medelanders...enfin verder met de trip...

De flink beschadigde, splinternieuwe motor

 In het droge seizoen smelt Koh Sutin samen met Koh Paen, het grotere buur-eiland, doordat de Mekong praktisch droogvalt. Beide eilanden zijn dan niet meer bereikbaar via veerdiensten, doch slechts per handgemaakte bamboe brug, die in het regenseizoen door de krachtige stroming weer wordt verwoest en in het daarop volgende droge seizoen weer doodleuk wordt herbouwd. Hoe sterk en buigzaam bamboe is blijkt wel want de brug wordt zelfs door auto's benut, zo ook door ons busje. Het schommelt en kraakt van alle kanten (zie filmpje) maar blijft heel...wonderen der natuur!

Natuurlijke kracht gecombineerd vakmanschap...ijzersterk!

Het eiland bestaat vanouds uit vooral tabaksplantages. Traditionele sterke tabak heeft helaas zijn hoogtij gehad, export loopt terug en nu maken Amerikaanse en Britse firma's de dienst uit en strijken de winst op.  Met sigaretten in een modern pakje onder schutnamen als "Ara" en "Fine" overheersen zij de huidige rokersmarkt, tegen inkoopprijzen die 3 keer lager liggen dan de oude soorten, waardoor boeren gedwongen zijn om naast tabak andere gewassen te verbouwen om te kunnen overleven. Tabaksboeren hadden een goed leven totdat de "Rode Khmer" de plantages verwoestte en alle huizen in brand stak. In de jaren '80 startten een handje vol overlevenden de teelt opnieuw op, terwijl jongeren naar de stad trokken. Helaas kwam de goeie ouwe tijd nooit meer terug en werken de soms bejaarde boeren als lastdieren in de broeierige zon voor een paar cent . Ondanks de lage welvaartsstandaard zijn de mensen er erg relaxed en buitengewoon vriendelijk.

Een van de vele lokale merken

Hele tabaksbladeren hangen te drogen

Gesneden tabak droogt na op rieten matten in de zon

bijverdienste...mais

houtgestookt drooghuis

Alle huizen staan uit voorzorg voor het regenseizoen op palen, zo ook ons gasthuis. Het groen vormt een overweldigend contrast met het beton in Phnom Penh. De lucht lijkt er zoet te smaken, zuurstofrijker en verwent je neus met een symfonie van bloemgeuren en geroosterd hooi. Dara en ik fietsten met krakkemikkige stalen rossen (Pitchu in het mandje) langs hout-gestookte lemen tabaks-drooghutten (geur lijkt wat op herfst) en keken uit over de haast droogstaande arm van de Mekong. Boeren klakken met paard en wagen voorbij. Het lijken meer pony's, waarom ik nog nooit een paard van behoorlijk formaat in Cambodja zag is me niet duidelijk...misschien het klimaat?

Paard en wagen als tegenliggers

Pitchu geniet mee van de omgeving

Mekong droogt op

Stroom is op Koh Sutin slechts per generator beschikbaar, enkel na zonsondergang voor maximaal 5 uur. Wij hadden de luxe van een gehuurde generator die ons gedurende de hete nacht voorzag van blazende ventilatoren en plas-verlichting. Douchen met een plastic opschep-emmertje (weet niet hoe zo'n ding heet) over je hoofd uit een enorm bassin met ijskoud water, terwijl een enorme pad me vanachter de peer toekeek. Met en wierookceremonie sloot de familie de avond af. De slaapuitrusting was wat minder geslaagd. Rieten matje op de bamboe woonkamervloer en 'n drietal sierkussentjes. Het continu draaien, slaaptekort, de lamme zij en stijve rug waren de ervaring meer dan waard.

Pottenkijkers in de douche!

Dara's mam tijdens wierookceremonie

Geld offeren voor de noodlijdende ouderen

Offerandes

 De volgende ochtend stond geheel in het teken van een boeddhistische ceremonie voor de minder bedeelde ouderen in het dorp en familie, georganiseerd door Dara's ouders. Voorbereidingen waren al vanaf zaterdagmiddag aan de gang. Rituele tierelantijnen waarvan mij de doeleinden na 3 jaar nog steeds raadselachtig zijn en plastic teilen vol offeranden werden gefabriceerd. Na een ceremonie van ongeveer 'n uur geleidt door een viertal monniken die het bijna begaven van de hitte en ongelooflijk dikke wierookwolken had ik twee slapende benen van de uit de hand gelopen kleermakerszit. Bij een grappige ceremonie waar de monniken snoepjes en bloemknopjes gooiden moest ik even aan zwarte piet denken, alleen hadden deze pieten oranje gewaden aan en was er geen sint bij. Als klap op de vuurpijl; een compleet buffet (ik had uit voorzorg mijn eigen vegetarische voer meegesmokkeld), zoals dat op z'n Cambodjaans hoort. Dara en ik sponsorden mee.

Rond half 2 reden we terug over de wankele bamboebrug. Met een beetje mazzel kon ik zo nog lekker naar AAA om te knutselen met de kids. De 130 kilometer lange rit liep echter uit op een catastrofe. De airconditioner in de bus leek niet te werken, maar het was een combinatie van extreme middaghitte en leeftijd van het busje dat ons parten speelde. Daarbovenop kwam het eeuwige werk aan de weg en weekeinddrukte, wat onze reis op zo'n 50 km voor Phnom Penh in een slakkentempo uitsmeerde over maar liefst 5 uur! Wagenziek en met hoofdpijn streek ik neer op de bank om vervolgens om 9 uur in bed te belanden.

Halverwege de week begon ik me voor de 2e keer in korte tijd (nog geen 3 weken geleden) zwakjes te voelen. Waarschijnlijk door een combinatie van airco in klaslokalen en het kurkdroge hete en stoffige klimaat buiten. Op weg naar school hap ik per dag waarschijnlijk 'n ons of wat stof naar binnen en s' avonds in de douche loopt er bruin water van mijn gezicht over de douchevloer. Ik heb het dragen van stofmaskers geprobeerd, maar daar ga ik nog harder van zweten, dan ik al doe. Bovendien heeft een recent onderzoek in Hanoi (Vietnam) uitgewezen dat stofmaskers geen schadelijke gassen- en fijnstof tegenhouden. Al met al heb ik me de rest van de week met een koortsig griephoofd door de lessen heen gesleept, inclusief het weekend. Mijn plannen om naar het weeshuis te gaan (was alweer bijna 'n maand geleden) moesten weer op stal. Ik ging wel naar AAA om te knutselen.

Dagelijks stofhappen in Phnom Penh, gezien vanuit 'n bus

Tevens moest ik een belangrijk gesprek aan met de familie van de Apsara school. Jochen heeft definitief een sponsor gevonden voor het afmaken van de renovatie en het aanschaffen van meubilair van de meidenruimte en het klaslokaal. Ook het salaris van 2 dansleraressen kan nu betaald worden via een echtpaar dat wil helpen om de school te redden. Hij heeft goede moed dat sponsoren nu een voor een binnen zullen komen druppelen. Jochen zit zelf helaas even in zak en as. Hij zou komende week naar Cambodja komen, maar vorig weekend belde hij met het bericht dat zijn halfbroer was getroffen door een zwaar hartinfarct. Zijn hersenen zijn zwaar beschadigd door zuurstofgebrek gedurende 10 minuten, hij ligt in een diepe coma en artsen schatten de kans op overleving dan wel herstel uiterst laag in.

Zo wisselen de plezierige en trieste momenten des levens zich af en dat is volgens boeddha al wat er is. Alleen willen wij als aardbewoners dat vaak niet in zien. We omhelzen de mooie momenten en willen ze vasthouden (en vooral zoveel mogelijk spullen bezitten) en proberen de ellende met man en macht te verdringen en te ontkennen. Niet vast houden aan het een noch het ander is de enige oplossing...en dat is in onze moderne samenleving gemakkelijker gezegd dan gedaan.

Positief en negatief horen beiden in ieders realiteit

Dara's ouders zijn afgelopen dinsdag teruggevlogen naar de V.S. en ons dagelijkse leven gaat weer zijn gang. Na alle dinertjes en massagebezoekjes ben ik zo goed als blut. Deze week tijdens de ochtendgymnastiek die ik op de kleuterschool doe verrekte ik mijn nekspier en moest opnieuw naar de masseur. Ik ga naar een blinde masseur die Japanse (Shiatsu) massage toepast. Erg stevig en tegen de pijngrens aan, je voelt je erna doodmoe en gesloopt, maar een dag later ben je als herboren. In combinatie met wat lichte opiaten pijnstillers (in Cambodja te koop als patat in de friettent) ben ik zo goed als hersteld.

Outhdom geniet van een ijsje bij Sinh Foo

April is de slechtste maand van het jaar. Allereerst is de vakantie voor Khmer (3e na internationaal- en Chinees-) Nieuwjaar verlengd tot ruim 1 week op de school waar ik werk en vervolgens verkort het examen van volgende week mijn uren wederom. Ik verdien nog niet eens de helft van het normale loon en mei is ook niet bepaald rooskleurig qua nationale feestdagen (5). Sparen voor mijn vakantie naar Nederland is een behoorlijke uitdaging geworden. Dara kan definitief niet mee, hij heeft afgelopen vrijdag zijn contract met Sofitel hotelketen getekend. Enerzijds jammer maar goed voor zijn (onze) toekomst en anderzijds drukt het de kosten van de tickets die ik met pijn en moeite bij elkaar probeer te sparen.

Dara's nieuwe werkplek; Sofitel, Phnom Penh's enige "echte" 5-sterren hotel

Zondag was de eerste dag van Nieuwjaar. Ik had bewust wat spullen ingeslagen om weg te geven aan Apsara en ook voor de kids van het weeshuis. Noodle-soepjes, koekjes, chocola, frisdrank zijn geliefde eetbare cadeautjes voor nieuwjaar. Ik was al vroeg bij AAA en alleen Metry en Sopha (de ouders, eigenaren) waren thuis. Ze namen de versnaperingen dankbaar in ontvangst. De kids gaan op deze speciale dagen naar hun geboortedorpen. Na de (verplichte) vroege lunch (vlees eruit pikken) zei ik gedag en ging naar huis voor een frisse douche. Om een uur ging ik met een volgeladen brommer samen met Pitchu op weg naar het weeshuis. Een dik half uur in de brandende zon, wat me aan het einde van de dag een rode teint opleverde.

Twee nieuwe familieleden bij AAA

Er was een groep Katholieke volgelingen uit Singapore die spelletjes met de kids speelden en voor ze kookten. Jammer van mijn voorbereiding, want ik had een tas vol knutselspul meegesleept...ik had het kunnen weten. Een leuke verrassing voor mij echter, want de 7 jongens die tijdens mijn afwezigheid waren overgeplaatst, waren de hele week op bezoek. Bovendien was er genoeg omhanden, vooral Pet hunkert naar aandacht, elke keer als ik weer kom. Ik had ook mijn eerste ontmoeting met de nieuwe moeder overste. Ik herkende haar van een hele tijd terug (ergens in 2009), toen ze nog gewoon zuster was, zoals ze me verklaarde. Ze had 3 jaar in Taiwan doorgebracht en begin dit jaar was ze ingewijd en gepromoveerd tot moeder overste. Gelukkig kan ik het nu al met haar vinden, qua eerste indruk dan. Zoals ik eerder al zei, speel ik het spelletje vanaf nu gewoon mee en richt mijn aandacht en energie op de kids. De mega chipszak en snoep en versnaperingen die ik had meegebracht waren een lichte overdaad op de zoetigheid die de Singaporezen al verspreid hadden, dus besloot ik om alle lekkernijen aan Raksmey over te hevelen, om op een ander tijdstip uit te delen. Zij is de oudste (23), heeft genoeg verantwoordelijkheidsgevoel en is eerlijk in het verdelen. Ik reed met een voldaan gevoel de zonsondergang tegemoet, naar huis.

Outhdom (Bibi) showt de megazak chips

 De nog overgebleven tijd breng ik in rust door, om de laatste nasleep van griep en spierverrekking weg te jagen.

Groeten!

Dubbel bezoek & kindergevangenis

Hallo mensen in het kouwe kikkerlandje...

Zaterdag 23 maart

Ik zweet me hier te pletter terwijl jullie de lente ingaan onder nul. Sprak zojuist mijn moeder, tante en andere bekenden nog op facebook (soms toch nog ergens goed voor) over de vrieskou die voor morgen weer te verwachten is...belachelijk! Ik vind het moeilijk om me voor te stellen hoe koud het in Nederland ook alweer kan zijn. Terwijl ik dit schrijf zit ik onder een plafondventilator in een eethuisje in Siem Reap achter een (hete...je denkt hij is niet goed snik) kop koffie, vers limoensap met ijs en een grote fles water. Dara is even aan 't werk voor diverse hotels, zijn ouders zijn naar de tempels en dus heb ik ff tijd om dit (op mijn mobieltje!) te schrijven.

Veel succes ermee...brrr!

In het weekend na mijn laatste bericht had ik weer een flinke woordenwisseling met Dara. Opnieuw over het gas. Dit keer was het eigenlijk terecht want ik had brood geroosterd en de pan daarna op klein vuur door laten smeulen. Ik probeerde uit te leggen dat de overkill aan waarschuwingen er langzamerhand ook een rol in spelen. Hoe vaker je de dingen tegen iemand herhaalt, des te averechtser het resultaat. Voorheen gebeurde het nooit, nu al 3 keer in een maand.

Ik was hem voor door te zeggen als hij met de relatie wilde stoppen hierom...hij dat maar moest doen. Van binnen draaide mijn maag van opwinding. Mijn bloed borrelde en ik wilde schreeuwen. Dara ging de deur uit. Ik liet bewust mijn telefoon thuis en vertrok ook. Ik moest eruit. Ik stapte op de brommer en reed een uur lang richtingloos Phnom Penh uit, net zolang totdat mijn gemoederen begonnen te zakken. Op de terugweg besloot ik naar Apsara te gaan, waar ik mijn boek over liefde (general theory of love, hoe ironisch klinkt dat) uitlas terwijl de leerlingen dansten en de traditionele instrumentale Apsara-muziek mij langzaam kalmeerden en op mijn gemak stelden. Ik heb een tekening gemaakt om mezelf te herinneren aan het gas, gelamineerd en op de tegels geplakt.

geheugensteuntje tegen gasparanoia

De toekomst van AAA is nog steeds onzeker omdat er nog geen sponsor is voor de school. Jochen doet zijn uiterste best...we hebben elkaar beloofd dat we alles in werking zullen stellen om in elk geval voor de kids die bij een eventuele sluiting dakloos zullen worden te zorgen...hoe, dat is tot nu toe nog niet aan de orde maar wel een realistisch scenario. Jochen komt begin April om wat knopen door te hakken. Tot die tijd wacht ik de nieuwe website van de stichting af en hoop dan wat meer sponsoren te kunnen werven.

Vorige week zijn Dara's ouders op het vliegveld van Phnom Penh geland. Dara wachtte ze samen met zuslief, schoonbroer en neefje op en ik kwam na met Pitchu op de brommer omdat de auto vol was. Ze verwachtten nogal de nodige bagage. Allereerst kwam ik net te laat aan...de verwerking op de luchthaven gaat vlug in Phnom Penh...er zijn ook maar 4 gates. Dus voor Jan...stond ik daar, kon ik weer terug naar het huis van z'n zus. Niet zo'n beste 1e indruk voor je schoonouders dacht ik nog.

Dara met zijn ouders op de markt in Siem Reap

Toen ik aan kwam tuffen werd net de laatste doos naar binnen gesleept. De bagage leek wel voor een voetbalteam...vroeg me af hoe ze in de auto hadden gezeten.Vanuit de VS mag je 50 kilo(!) p.p. meenemen...flinke portie vergeleken met een miezerige 20 kilo die je afgemeten uit Europa mag vervoeren. Herinner me nog dat mam vorig jaar €15O mocht bijbetalen voor 6 kilo overgewicht. Zo te zien hadden ze kosten nog moeite gespaard om die 100 kilo ook werkelijk mee te nemen.

Ik had het eerlijk gezegd niet verwacht, maar ik werd hartelijk begroet en kreeg een zak chocola overhandigd waar je "U" tegen zegt. Beetje "over the top" (wel 4 kilo) en erg lief bedoeld...we gaven de helft aan zijn zus, ook beter voor mijn lijn. Heb al elke dag wat naar binnen gesnoept, dus...In Cambodja is homoseksualiteit nog altijd een moeilijk onderwerp. Er is een bepaalde "culturele" verwachting dat kinderen trouwen, voor ouders zorgen als die de pensioenleeftijd bereiken (pensioen hebben ze hier nauwelijks...hooguit overheidspersoneel) en later op hetzelfde kunnen rekenen als ze zelf oud zijn. Kinderen zijn dus niet te verwachten in dit geval. Toch fluisterde Dara's mam me op een onbewaakt moment toe dat ze dankbaar was dat ze mij als schoonzoon had. In Cambodjaans gemengd met gebrekkig Engels gaf ze me te kennen dat ze nu 'n 2e zoon  heeft en 3 kleindochters, de 2 van haar oudste dochter en Pitchu! Ik moest erom lachen maar het raakte me wel. 

Mijn e-reader is ook ongeschonden aangekomen, zij het met een laagje condens...de kou van het bagageruim in de vlieger. Inmiddels heb ik mijn oude leesverslaving weer opgepakt...wat wil je ik heb een "illegaal" leespakket gedownload met wel 600 Nederlandstalige boeken. Een verademing aangezien meer dan 95% van mijn leesvoer in 't Engels was. Wist gewoon niet waar te beginnen. In het weekend heb ik slechts zitten bladeren en zondag had ik plots een goed boek te pakken.

Nieuwe aanwinst, vers uit Amerika

"Open", de biografie van Andre Agassi...ja de tennisser! Ik hou totaal niet van sport, maar ik dacht ineens terug aan mijn jeugd toen de enige sport die me op tv beviel tennis was. Samen met mam keek ik soms uren achter elkaar naar tennistoernooien op tv...juist wanneer hij speelde. Ik had nooit durven denken dat een tennisser zulk een pakkend boek zou kunnen schrijven. Het gaat ook niet alleen om tennis...juist niet. Het gekke aan het hele verhaal is dat hij tennis haatte...als 6 jarige werd hij al door zijn vader gedwongen uren per dag te trainen, hij moest en zou de beste tennisser van de wereld worden...of hij nou wilde of niet. Dat maakt het zo interessant. De talloze keren dat de pers hem slecht maakte...en dan weer prees, zoals het altijd gaat als je wint of verliest. Het is met een ongekende openhartige eerlijkheid geschreven...niemand wordt gespaard...ook hijzelf niet. Meer vertel ik niet...LEZEN zou ik zeggen! Ik las het 436 pagina's tellende boek in 4 dagen uit.

Aanrader!!!

Ik herlees nu een boek uit mijn jeugd, toen ik lezen nog haatte. Ik moest het lezen van school...net zoals Andre van zijn vader moest tennissen. Een van de hoofdredenen waarom ik zo'n hekel aan school had. "Het achterhuis" van Anne Frank. Ben al op de helft en kan me er geen woord van herinneren...op het feit na dat het over een joods meisje uit de 2e wereldoorlog gaat, dat uiteindelijk...de rest weten jullie ook wel, als je op school 'n beetje hebt opgelet! Nadat ik de middelbare school opgaf in 1996 (ik was 21) kreeg ik juist ineens een sterke behoefte om te lezen. Ik was op zoek naar mezelf en kon nu lezen wat ík wilde. Dat was (en is nog steeds) vooral psychologisch en filosofisch voer, inspirerende biografieën behoren hier ook toe en ook boeddhistische filosofie mag zeker niet ontbreken. Ik lees amper romans...dat komt nog wel als ik ouder (is geen vooroordeel) ben. 

Herinneringen aan 2e klas MAVO

Ik wil nu vooral zoveel mogelijk weten over de psychologie van de mens. Uiteraard haal je dat niet uit boeken, doch je combineert het gelezene met de alledaagse ervaring en probeert er overeenkomsten in te vinden, wat me aardig lukt. Zoals de bulk kinderpsychologie die ik inmiddels al verslonden heb, me echt op weg helpt. Ik zie dingen in mezelf als kind en de kinderen om me heen die ik nooit eerder zag. Mensen interesseren me...thrillers en horrorverhalen lees ik zelden, die kijk ik voorlopig nog wel op DVD! Ik las me in 4 jaar tijd letterlijk "uit de kast", Koninginnedag 2000...ik zal het nooit vergeten.

Ik op Koninginnedag 2000

De klei die ik laatst voor de kids had gemaakt (dit sluit totaal niet aan op wat ik zojuist schreef, maar goed) was één plakboel geworden en de kleuren vervaagd. Ik was er uren mee bezig geweest en wilde het niet zomaar kieperen. Dus met wat extra bloem heb ik het geprobeerd weer op te kalefateren. Alle kleuren bij elkaar gekwakt, water, bloem en zout erbij...klonters! In de blender gestopt...één groene smurrie. Opnieuw opwarmen...shit...blijft plakkerig. Pak meel naar de klote (sorry voor de taal), 2 uren van mijn weekend weg en een berg afval voor Jan...ja die...soms zit het mee...soms krijg je er 'n punthoofd van! Ben uiteindelijk met de kids maar sjablonen gaan spuiten...ook leuk. Volgende week (dit weekend ben ik er dus niet) gaan we weer pizza bakken. Ze blijven er maar naar vragen...das niet gek als je weet hoe lekker ze smaken!

Veel werk voor Jan L*L...

Tussendoor kreeg ik nog spontaan bezoek uit Venlo. Evelien Saris, ook een vriendin van Inge (bestuurslid van de stichting) en Nicole die in 2010 hier was had me via facebook gevraagd voor een "meet". Ik vind het heerlijk als ik na lange tijd weer eens plat Venloos kan ouwehoeren dus spraken we af bij "top banana", 'n leuke backpackers-tent. Na mn werk aten we een hapje en kakelden we uren aan een stuk. Een Engels reisgenootje kwam erbij en ze had een beetje wateroogjes. Ze had net een hele "happy pizza" gegeten.
Voor de leken...een pizza met wiet erop...berucht en beroemd onder de toeristen in Cambodja. Van 'n halve ga je meestal al behoorlijk spacen en het resultaat was duidelijk...ze was op een andere planeet beland. Ik kan het me nog herinneren van de tijd dat ik vaker spacecake at...je hebt er weinig controle over en je moet het maar laten gaan, de dag erna voel je het nog...en je slaapt als 'n blok beton

Het was behoorlijk grappig. Wij praatten verder in dialect want ze kon toch niks volgen en hielden ondertussen een oogje in 't zeil. We verhuisden naar de overkant waar een leuke band stampende Rowwen Hèze-achtige muziek speelde. Moeilijk om niét op te bewegen...er werd warempel nog bier gegooid ook! De Engelse meid knapte er zichtbaar van op en was weer even op onze wereld. We kletsten nog wat op het dakterras en ik nam ter afsluiting mijn eerste glas bier sinds Inge hier was...5 maanden geleden...en meteen weer hoofdpijn, ook de dag erna. Weer een teken om er helemaal mee te kappen, ik heb het echt gehad en ik vond er ook echt niks meer aan. Twee dagen later aten we nog een keer samen in het vegetarisch restaurant bij mij 2 deuren verderop, volgens Evelien het lekkerste dat ze tot nu toe in Azië at (en dat zonder vlees), waarna we afscheid namen. "Het was erg gezellig Lientje...hopelijk kom je na je avontuur in India nog 'n keer op bezoek."

Afgelopen donderdag weer een onaangename verrassing. De zogenaamde Montessori kleuterschool waar ik werk had einde semester. Maandag dus geen werk en ook een flinke verandering in de lesstruktuur. In eerste instantie voor mij een opluchting...geen boeken meer, maar de kids aan het praten krijgen. Eindelijk op mijn manier, dacht ik. Jammer dan! Allereerst zijn alle kinderen helemaal van hun stuk gebracht, klasjes uit elkaar gerukt en door elkaar gemengd. En nu mogen ze geen Cambodjaans meer spreken... Alleen maar Engels...we hebben het hier over kinderen tussen 2 en 5! Een half uur lang in het Engels tegen ze praten en dan moeten ze een kwartier oefenen, alsof ze verdomme op het voortgezet onderwijs zitten. Ik ben geen erkend leraar maar ze snappen hier geen ruk van de ontwikkeling van kinderen.

Alle kids waren uit hun doen en ik nog meer. Ik blijf lachen en lief doen zodat ze zich op hun gemak voelen, maar van binnen wil ik schreeuwen, brullen als een leeuw...mijn sterrenbeeld! Ik moet snel iets anders vinden anders schiet ik nog 'n keer uit mijn slof. Ik weet dat mijn suggesties in de wind zullen worden geslagen omdat de ouders van deze kids "resultaat" willen zien, en snel ook. Mijns inziens verandert het steeds meer in een peuter-/kleutergevangenis en daar weiger ik aan mee te werken. Ik moet maar zien waar het schip strandt.

Ik was blij dat ik voor vrijdag al een snipperdag had gevraagd omdat de ouders van Dara naar Siem Reap wilden. We moeten toch wat "quality time" met ze doorbrengen en zo slim als Dara is, regelde hij via zijn werk een chique 4-sterren hotel. We hebben 2 nachten 2 luxe kamers en hoeven er maar eentje te betalen en dat tegen flinke korting. Een enorm ontbijtbuffet, ook voor deze vegetariër uiterst interessant, is inclusief. Vanmorgen ging ik reeds over de streep met brood én omelet én fruit én luxe muffins, maar hup...vakantie.
De enige voorwaarde is dat Dara 2 uurtjes moet besteden met de manager van het hotel om hem het boekingssysteem te leren dat hij hem verkocht heeft. Ik heb de halve dag aan het zwembad gelegen en we hebben ook onze lunch daar genuttigd. Wel wat prijziger maar een tuktuk naar het centrum zou de besparing van een lokaal restaurant te niet doen omdat we 4 km buiten het toeristengedruis liggen.

Even weg van de stress...

...zeer nette kamer voor weinig!

Pitchu mocht helaas dit keer niet mee omdat er geen honden in het hotel mogen. Ze logeert bij Seca, daar kunnen we gerust over zijn. Pitchu is wel de oude niet meer sinds de operatie. Ze is honds-lui (hihi), verwelkomt me minder vaak als ik thuis kom (tenzij ze weet dat ze mee naar buiten mag), eet als een bouvier en wordt vet. De dierenarts had er al voor gewaarschuwd.

Pitchu met reeds bredere rug

Dat mollige vind ik niet zo erg, hoop alleen dat haar spontaniteit weer terug komt. Ze wil niet meer spelen met Lou-lou, de reu waar ze puppies van had en bij Seca thuis schermt ze vals haar territorium en eten af voor Seca's 3 honden. Wie een poging waagt, krijgt een ferme afstraffing...inclusief haar eigen dochter.
Ik zit inmiddels al bijna 3 uur in het eethuisje op Dara te wachten, die nog 2 afspraken bij andere hotels had. Het is inmiddels donker, ik heb al een bordje verse loempiaatjes achter de kiezen en het loopt vol hier...het nachtleven komt op gang...

Proloog (zoals aan 't eind van een boek);

Ik zit nu in de ontbijtzaal met mijn ereader en wacht op Dara met zijn ouders en oom. Vanmiddag weer terug naar Phnom Penh (7 uur in de bus...bah!)...nog even om het geheel af te maken:

Dara's afspraken liepen gisteravond ruim uit...ik besloot om 8 uur toch mijn eten te bestellen. Het eetcafé zat vol en om dat ik alleen een tafel bezet hield, besloot ik bij een man van rond de 60 aan te schuiven...'n ouwe backpacker. Ik wilde hem niet storen dus ik las in mijn boek. Hij sprak me aan en vroeg of ik in Cambodja woonde (ik zie er waarschijnlijk niet zo uit als de doorsnee toerist) en wat ik deed. Ik vertelde hem de korte versie van mijn relaas totdat hij zei; "dus je bent Nederlander?". Niet om een accent, want dat heb ik niet, maar omdat hij Nederlandse woorden op mijn e-reader zag. Hij had ook totaal geen accent (veel Hollanders overduidelijk wel) omdat bleek dat hij sinds zijn 5e al in Engeland opgroeide. Zijn vader bleef Nederlands tegen hem spreken en hij bezoekt regelmatig familie. Sinds zijn pensionering reist hij veel en hij moest het gesprek helaas beeindigen omdat hij de volgende morgen vroeg weer verder moest. Jammer...

Knus in de tuktuk gepropt

Zoon en moeder poseren

In het eetcafeetje

Vaak als ik Nederlanders Engels hoor praten (en dat hoor je duidelijk), blijf ik in het Engels door praten en peil ze eerst. Alhoewel het mijn medelanders zijn heb ik niet altijd zin in een gesprek...al helemaal niet bij die van het soort "ik krijg nog een dollar van je want ik heb gisteren een drankje minder gehad", op dat soort Hollandse zuinigheidsquotes knap ik af. Dan maar geen Nederlands praten...wachten op interessanter volk!
Toen Dara uiteindelijk tegen negenen aankwam, had hij het eten verdomme nog eerder dan ik. Hij gebruikte zijn communicatieve charmes hiervoor, wat hem duidelijk gelukt was...dondersteen! Onderweg naar het hotel zei Dara dat ze onze kamers hadden ontruimd omdat het hotel overboekt was. Ik was best pissig want ik hou er niet van als ze aan mijn spullen komen (onthechten Leon!)

Die geërgerde houding verdween snel. Ze hadden ons met z'n 5en in de koloniale suite ondergebracht zodat ze 2 andere boekingen konden voldoen. 60m2 luxe...2-kamer-suite met jacuzzi, 2e toilet, massieve tropisch hardhouten meubelen en vloeren en zelfs een bar. Beetje te decadent voor mij maar wel leuk voor 'n nachtje. Omdat ik er toch was besloot ik om dan maar in de jacuzzi te gaan baden...wat leidde tot een heerlijke nachtrust.

In een koninklijk bed...

...jammer voor de bossen, al dat tropisch hout...

compleet met bar...

en vergeet de jacuzzi niet!

Die rust werd voor de 2e opeenvolgende morgen wreed verstoord door luidruchtige Koreanen...wat een ongemanierd rauw volk. Vóór 6 uur al ruziën, over de gangen schreeuwen en bonken op deuren terwijl elke kamer een discreet belletje heeft. Nou ben ik rond deze tijd toch al op om te mediteren, maar het is toch irritant...word liever door het alarm gewekt. Ik kan me voorstellen als je op vakantie een uurtje langer wilt blijven liggen, je uit je vel zou springen of terug schreeuwen...maar ja...verdraagzaamheid Leon, besluit ik dan weer.

Tot gauw